'Welvaartskerk' Arnhem promoot geld verdienen en ondernemerschap - RTV Arnhem

Lead Image 1:
Lead image TXT 1: Peter Nissen. Foto: Omroep Gelderland
De kerk van de C3-gemeenschap in Arnhem. Foto: Omroep Gelderland

De kerk van de C3-gemeenschap in Arnhem. Foto: Omroep Gelderland

ARNHEM - Economische welvaart en geld verdienen is binnen de C3 Rivers Kerk in Arnhem en Nijmegen bepaald geen vies woord. Er wordt gul gegeven aan de kerk, die haar leden ook weer stimuleert om tot promoties, salarisverhogingen of succesvolle ondernemingen te komen. Schuurt dat niet met de Bijbelse soberheid, die we van de traditionele kerken kennen?

"Er wordt vaak gezegd dat wij een welvaartsgemeenschap zijn", weet C3-lid Michael Abbo. Zelf is hij een 'succesvol ondernemer'. "Daardoor kan ik bijdragen aan het koninkrijk van God en de gemeenschap. Mijn verdiende geld komt dus op de goede plek: God beheert dat. Wij willen ook mensen helpen: daar zijn nu eenmaal financiën voor nodig in deze wereld."

De C3 Rivers Kerk, onderdeel van de pinksterbeweging, groeide in Arnhem en Nijmegen binnen twintig jaar van niets tot ruim 400 leden. Vorig jaar kocht ze een eigen kerkgebouw in de Arnhemse wijk Presikhaaf, waar de gemeenschap afgelopen weekend kennismaakte met de buurt. De pinksterbeweging is de snelst groeiende tak van het wereldchristendom. Ze trekt voornamelijk de jonge stadse bevolking aan.

Zie ook: Wat trekt zo veel jonge mensen naar deze groeiende geloofsgemeenschap?

Ook ervaart Abbo dat hij zich, door veel te geven, meer verbonden voelt aan zijn kerk. Daarnaast gelooft hij dat hij dat geld ook weer terugkrijgt. "Ik deed een gift van 1500 euro. Drie dagen later kreeg ik energieaanbiedingen die mij in een jaar 1500 euro bespaarden." Een signaal van God, volgens Abbo.

Dat sluit aan bij de gedachte die oud-hoogleraar theologie Peter Nissen uit Nijmegen het prosperity gospel, ook wel welvaartsevangelie of succeschristendom, noemt. "Mensen zijn bereid om veel te geven als de beloning daarvoor uiteindelijk groot zal zijn." In kerken als de C3 wordt een sterk beroep op de leden gedaan om financieel bij te dragen, met de belofte dat de beloning in het hiernamaals groot zal zijn, weet Nissen.

10 procent afstaan

Het tiende deel waar daarbij over gesproken wordt - wat wil zeggen dat je 10 procent van alles wat je verdient, afdraagt - komt inderdaad in de Bijbel voor, vertelt Nissen. "Dat was eerder in het westerse christendom gangbaar. De meeste kerken zijn daar nu veel terughoudender in. Misschien ook wel omdat ze bang zijn dat dat mensen afschrikt."

C3-voorganger Anne Borkent benadrukt dat afdrachten binnen zijn gemeenschap nooit verplicht zijn. "We moedigen vrijgevigheid wel aan."

Jezus kwam op een ezeltje Jeruzalem binnen. Hij was een toonbeeld van soberheid en eenvoud.

Waar het gaat om het nastreven van economische welvaart, stelt Nissen dat in de traditie van het christendom eigenlijk altijd het voorbeeld van Jezus maatgevend is. "Die kwam op een ezeltje Jeruzalem binnen. Hij was een toonbeeld van soberheid en eenvoud."

Afbeelding
Peter Nissen. Foto: Omroep Gelderland

Iemand met 1 miljoen euro op de bank en een arme ziel, is volgens de Bijbel niet welvarend, stelt Borkent. "Uiteindelijk gaat het niet om wat je hebt, maar om wat je geeft en bijdraagt", zegt hij, het beeld bestrijdend dat het binnen zijn gemeenschap zou draaien om persoonlijk gewin. "Maar als je weinig hebt, kun je ook weinig bijdragen. Die welvaart heeft dus een doel." Zodra je zelf op zoek bent naar welvaart als een soort God of afgod, streef je volgens Borkent dat doel voorbij.

'Na twaalf jaar sparen' kocht zijn gemeenschap een eigen kerk in Arnhem, vertelt Borkent. "Er is dus gul gegeven." 80 tot 90 procent van de giften wordt besteed binnen de kerk en de rest gaat naar maatschappelijke doelen, legt Borkent uit. "We zorgen dus voor onze eigen gemeenschap, maar ook doelen buiten de kerk."

'Elke goeroe heeft zijn giro'

Maar ook binnen de grote gevestigde kerken hielden leiders er 'zeer luxueuze levensomstandigheden' op na, erkent Nissen verwijzend naar de voorbeelden van leiders van pinkstergemeenten die daar zelf steenrijk van werden. "Denk aan de luxe van de paus of bisschoppen die in paleizen woonden." Gelukkig is dat volgens Nissen grotendeels voorbij. Hij hoopt dat de nog jonge pinksterkerken ook tot het inzicht komen dat 'dat niet de weg van Jezus is'.

Het nadeel van zo'n jonge gemeenschap is ook dat er nog weinig toezicht is op onder meer de geldstromen, ziet Nissen. "De traditionele kerkstructuren houden elkaar een beetje in de gaten." De pinksterkerken hebben volgens hem vaak 'een heel los verband, zonder overkoepelende instantie'. "Dat is erg ondoorzichtig. Met als gevolg dat ze binnen die kerken kunnen doen wat ze willen." In combinatie met de belastingvoordelen die kerken hebben, kan het oprichten ervan op die manier een 'lucratieve business' zijn, erkent Nissen. "Elke goeroe heeft zijn giro", zegt hij met een knipoog.

Dat toezicht goed regelen vindt Nissen in eerste instantie de verantwoordelijkheid van pinkstergemeenten zelf, door een vorm van onderlinge controle in te bouwen.

'Mensen mogen boekhouding inzien'

Binnen zijn lokale C3-gemeenschap is er een kerkbestuur van vijf mensen, licht Borkent toe. "Onze jaarverslagen publiceren we op de website. Ook kunnen mensen een afspraak maken om de boekhouding in te zien."

Met het beeld dat eerder in de media is neergezet van een kerkgemeenschap in Afrika, die aan die van hem gelieerd zou zijn en waarvan de leider in grote rijkdom en luxe leeft tussen een relatief arme bevolking, is Borkent 'helemaal niet blij'. "Heel erg slecht, dat soort dingen", vindt hij. "Maar met die kerk hebben wij geen contact en dat zouden we ook niet willen."

Als je het als voorganger zo doet, ga je ook mensen verliezen, is Borkents overtuiging. "Die prikken er doorheen als het fake is, of als je het doet voor de zelfverrijking. Als ik het zou doen voor het geld, had ik ook een andere baan kunnen kiezen met mijn opleiding."

Zie ook: Deze nieuwe geloofsgemeenschap wil Arnhem-Presikhaaf helpen

Deel dit artikel