Live Live

Recensie: Zelden heeft een film zo indringend de aspecten van een burgeroorlog getoond

Gepubliceerd: Maandag 27 januari 2020 12:19

Recensie: Zelden heeft een film zo indringend de aspecten van een burgeroorlog getoond

In 2012 begonnen in Syrië de protesten tegen het regime van Assad, die zouden uitlopen op een burgeroorlog. Studente Waad al-Kateab filmde de gebeurtenissen eerst met haar smartphone en ging daar mee door toen de strijd heftiger werd.

Op de foto: de kleine Sama heeft op de aftiteling van For Sama deze duidelijke boodschap.

Halverwege 2016 begonnen de Russen de hoofdstad Aleppo te bombarderen. Waad trouwde met een arts, die met een aantal getrouwen een primitief hospitaal opzette waar dagelijks vele doden en gewonden naar binnen werden gedragen. En dus zijn we getuige van hartverscheurende taferelen. Ondanks dat steeds meer mensen de stad ontvluchtten bleven de mensen in het hospitaal hun werk doen. 

Uiteindelijk was de situatie niet langer meer houdbaar en vertrok ook het echtpaar met collega’s en slaagde erin de vele opnames het land uit te smokkelen. Via Turkije kwamen ze uiteindelijk in Engeland waar ze connecties hadden bij de Britse zender Channel 4 waar ze al eens materiaal naar toe hadden gezonden. Daar ging ze samen met de Engelse regisseur Edward Watts aan de slag om de vijfhonderd uur aan opnames te bewerken en te ordenen. 

Zo ontstond het idee om haar privé-opnamen van het begin aan het oorlogsverslag toe te voegen en werd de film een soort brief aan haar in de oorlog geboren dochter Sama. Het is ontroerend haar te horen verzuchten wat voor leven ze haar dochter heeft gegeven en of ze haar moeder ooit zal vergeven. Daardoor wordt deze film een authentiek document dat de verschrikkingen van oorlog en met name de gevolgen voor de bevolking genadeloos toont. 

We zien moeders die hun kinderen zien sterven en artsen en verpleegkundigen die nauwelijks tijd hebben om gewonden de eerste hulp te bieden. Er zijn momenten dat Waad het niet meer kan aanzien, maar wordt aangespoord te blijven filmen.

Waad benadrukte in interviews dat ze deze film moest maken. Om de wereld te tonen wat er allemaal in Syrië gebeurde. Inmiddels is de film vertoond bij de Verenigde Naties en ook voor het Britse parlement. Ik zag de film op de dag dat wereldleiders de bevrijding van Auschwitz herdachten met de verzuchting dat dit nooit meer mag gebeuren. En dat met de wetenschap dat in Syrië op het zelfde moment er nog steeds onmenselijke wreedheden worden begaan. En er niets wordt gedaan. Dat is voor mij de meest aangrijpende constatering na het zien van een film, die diepe indruk op me heeft gemaakt.

For Sama won in Cannes de prijs voor de beste documentaire en maakte daarna een triomftocht langs vele festivals. Zo kreeg de film op het Nederlandse documentaire festival IDFA de publieksprijs. Over enkele weken kan een Oscar de film nauwelijks ontgaan.

For Sama wordt vertoond in Focus.

Recensent: Henk Looijen

Deel deze pagina: